Kaalinta Turkiga ee Soomaaliya: Gurmad iyo gargaar dhab ah – SAWIRRO

1
9015

Waxaa Qoray: Yuusuf Sheikh Ciise

Bishii August 19-keedi sanadkii 2011, waxaa magaalada Muqdisho booqasho ku yimid Ra’iisul-wasarihii Turkiga oo ah madaxweynaha iminka Racep Tayyib Erdogan oo ay la socdaan wafdi ballaaran oo ka tirsanaa xukuumadda iyo ganacsato u dhalatay waddankaasi.  Erdogan, wuxuu boqday xeryo ay degganaayeen dad barakacayaal ah oo ku taalla magaalada Muqdisho taas oo caalamka iyo dadka Somaaliyeedba galisay dareen cusub.

Shir jaraa’id oo ay madaxtooyda ku wada qabteen madaxweynihii hore ee Soomaaliya mudane Shariif Sheekh Axmed ayuu ku ballan qaaday mashaariic horumarineed in dowladda Turkigu ay ka fulin doonto magaalada Muqdisho, waxyaabaha uu ballan qaaday waxaa kamid ah in dayactir ay ku sameyn doonaan waddooyinka magaalada qaarkood, ayna dhisi doonaan goobo caafimaad iyo kuwo waxbarasho.

Sidoo kale waxay dowladda Turkigu billowday gargaar bani’aadamnimo oo ay shaqaalaha Turkigu gacantooda ugu qeybinayeen barakacayaashii ay saamysay abaartii dalka ka dhacday 2011-kii. Xerada Barakacayaasha ee Rajo ayay dajiyeen dad badan oo ay wali gacanta ku hayaan.

photo

 

Haddaba ballan qaadyadii Erdogan maxaa ka fulay?

Dowladda Turkigu waxay dhistay waddooyin badan oo ku yaalla magaalada Muqdisho sida Waddada isku xirta Ex-Kontorool Afgooye ilaa Isbitaalka Laansalooti ee degmada Kaaraan, Waddada isku xirta KM4, Garoonka diyaarada ilaa demada Madiina, waddada 21-ka October ee isku xirta KM4 ilaa Dekadda Muqdisho iyo jid cusub oo u dhaxeeya barakacaaysha Rajo ilaa isgoyska Korontda ee degmada Wadajir kaas oo loogu magac daray ANATOLIA Street.

Sidoo kale waxay dhiseen waddooyin kale oo ay ku jiraan waddada is-raac ee isku xirta Sayirka ilaa Dekada Muqdisho, Waddada u dhaxeysa KM4 ilaa warshadaha ee sii marta Tarabuunka, tan u dhaxeysa isgoyska Banaadir ilaa Tarabuunka ee hor marta isbitaalka Dikfeer iyo waddada isku xirta dekaddii hore ilaa KM0 ama baar FIAT.

10940536_890745714279384_6353150140029692039_n

Caafimaadka.

Dowoadda Turkigu waxay dhistayIsbitaalkii Dikfeer oo ay ka dhigtay mid ka mid ah kuwo ugu casrisan bariga Afrika, ayadoo la filayo in uu xarigga ka jaro madaxweyne Erdogan marka uu soo gaaro magaalada Muqdisho.

Sidoo kale, waxay Turkidu magaalada ka hirgaliyeen Isbitaalka DEVA oo ay ka howlgalaan dhaqaatiir Turki iyo Soomaali isugu jira, adeegyo caafimaadna u qabta bulshada Soomaliyeed.

Isbitaallo kale oo uu kujiro SHIFO ayay Turkidu ka hirgaliyeen magaalada Muqdisho.

Waxbarashada

Dowladda Turkiga ayaa arday Soomaaliyeed siisay waxbarasho lacag la’aan ah oo ay ugu qaadday dalkeeda, waxayna isugu jiraan heerarka kala duwan ee waxbarasha sida dugsi sare iyo heerarka jaamacadeed ee kala ah Degree, Master iyo PHD.

Dugsigii farsamada ee Buulo-Tikniko ayay dayactir ku sameeyeen, waxaana iminka wax lagu baraa dhallinyaro Soomaaliyeed oo qaarkood dalka dibaddiisa laga keenay.

Sidoo kale jaamacadaha dalka ku yaalla ayuu Turkigu ugu deeqay qalab waxbarasho iyo waliba waxbarasho sare oo loo qaaday macallimiinta wax ka dhigta jaamacadaha dalka qaarkood.

Horumarinta.

10393849_891306207556668_733877826636044271_n

Dowladda Soomaaliya ayaa shirkad Turki ah (Favori) ku wareejisay garoonka diyaaradaha Aaden Cadde, si ay u ballaariso isla markaana u maamusho howlahiisa shaqo. Shirkaddaasi waxay dhistay Terminal cusub oo casri ah, qalabeysan isla markaana dhawaan xarigga laga jari doono.

Sidoo kale Shirkad Turki ah (Al-Beyrakh) ayaa lagu wareejiyay dekadda magaalada Muqdisho, Shirkadaan waxay warbixi ay dhawaan soo saartay ku sheegtay in dhaqaalaha ka soo xarooday dekadda uu sare u kacay muddadii yarayd ee ay maamulayeen.

Heshiiska lala galay shirkaddan waxaa ka mid ah in dekadda Muqdisho ay dhisto oo ay la mid dhigto dekadaha caalamka mustalka dhow.

 Siyaasadda.

Imaanshiyihii Erdogan ee Soomaaliya 2011 iyo safaaraddii ay Turkidu ka furateen Muqdisho, waxay horseedday in caalamku Soomaaliya ku eegaan indho ka duwan sidii hore, waxaana  dalka booqashooyin ku yimid  madax iyo wufuud kala duwan oo heer caalami ah , sida Ban Ki Moon oo ah xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay oo labo jeer soo booqday Soomaaliya, Wakiillada 15-ka dal ee xubnaha joogtada ka ah Golaha Ammaanka oo shirkoodii ugu horreeyay ku yeeshay Somalia 24 sano ka dib. Waxaa sidoo kale dalku marti geliyay shirar heer goboleed ah oo uu ugu dambeeyay shirkii wasiirrada arrimaha dibadda dalalka IGAD ee bilowgii sanadkan ka dhacay Muqdisho.

Sidoo kale dowlado badan ayaa safaarad ka furtay Muqdisho.

Dowladda Turiga ayaa qabatay shir caalami ah oo lagu taagerayo Soomailya oo ay ka qeyb galeen in ka badan 50 waddan oo caalamka ah.

Sidoo kale Tukigu wuxuu fidiyay gogol ay ku wada hadlaan Dowladda Soomaliya iyo maamulka Soomaaliland , wadahadalladaas oo ay garwadeen wali ka tahay Turkey.

Dowlada Turkigu waxay  Soomaaliya ka taageertaa miisaaniyad sanadeedkeeda, ayadoo siisa lacago ay u kaashato socodsiinta howlaa dowladda.

Signing-of-Ankara-Comminque

Madaxweyne Rajab Dayib Erdogan ayaa mar labaad booqasho ku imaan doona magaalada Muqdisho 4 sano kaddib, dowladda Soomaaliya ayaa u diyaar garowday soo dhaweynta Erdogan iyo wafdigiisa. Socdaalkiisan ayaa ku soo aadaya ayadoo magaalada Muqdisho ay ka muuqdaan calamada Turkiga iyo taageeradii uu siiyay shacabka Soomaaliyeed, isla markaana dadka Soomaaliyeed ay u hayaan walaalaha Turkiga abaal aan la illaabi Karin.

Soo Dhowoow mudane Erdogan.

Radio Muqdisho.

Did you like this? Share it:

1 COMMENT

  1. ISBEDELKEENA IYO GARAB WALAAL DAACAD AH.

    illaahay waxoow yiri illaaheey ummado ma badalo illaa ayagu isbadalaan.
    soomaaliyo waxeey soo martay marxalado badan marki ay dhacday dowladii dhexe ee berisamaadkii ayna dilaaceen dagaalo sokeeyo oo shacabki soomaaliyeed barkii daafaha caalamka u kala cararay inti wadanka joogtayna barakacyo cabsi iyo rajo xumo dariskood noqotay. iyadoo ummadi soomaaliyeed dhibkaas qabto ayaa hadana waxaa soo shaac baxay wax la yiraahdo burcad badeed iyo shabaab oo labaduba ah balaayo iyo imtixaan ummada soomaaliyeed la soo darsay waxaa magicii soomaaliyeed noqday wadanka caalamka ugu qatarsan iyo tusaale ka qaadasho meelkastoo fashil ka dhaco. waxaa dhowr goor caalamku qabtay shirar dib u heshiinsiin ah oo dhowr wadan lagu qabtay waxaa dhowr goor lagu dhawaaqay dowlad laakiin wax isbadal ah lama arag.

    waxaa sanadku markoow ahaa 2011 wadanka ka dhacay abaaro aad u culus oo ummada soomaaliyeed ay uga dhinteen tiro aad u badan,waxaa caalamka shaashaadaha telefishinada laga wada daawaday ummada soomaaliyeed oo casrigaan horumaray caruurtii soomaaliyeed u dhimanayso darxumo darteed, waxaa cirka isku tolay qaylo dhaantii hooyooyinka soomaaliyeed ee ubadkoodu midba marhortooda ku dhimanaayo iyagoon xitaa meelaha qaar helikarin biyo ay ilmahooda nafta ugu celiyaan.

    waxaa kaalmooyin keenay hay,ado khayri ah oo dhowr wadan ka kala yimid taasina waa sida caado ahaan lagu bartay marki ay dhacaan masiibooyin. hay,adahaasna waxqabadkoodu ma dhaafsano nafta u celin meeshii ay gaaraan.

    laakiin qadar illaaheey waxaa qaylo dhaantii ummada soomaaliyeed gaartay nin daacad ah waxana qabankaro kaasi waa walaalkeen urdugaan.
    urdugaan mucaawano sooma dhiibin ee waxoow soo watay dowladiisi iyo ehelkiisi waxoowna ka soo degey magaalada muqdisho oo aheed magaaladii caalamku u yiqiinay magaalada caalamka ugu qatarsan si oow indhihiisa ugu arko masiibada dhacday.

    dhacdo lama filaan ah.

    waxaa caalamki oo dhan shaashadaha caalamka ka fiirsaday ordugaan oo garabtaagan madaxweynaheeni shiikh shariif oo indhihiisa ku soo arkay ilmaheeni dacdaradu heysatay iyo shacabkii soomaaliyeed ee gacalwaayay,
    urdugaan waxoow ku soo wareegay magaaladii caalamku u yaqiin magaalada caalamka ugu qatarsan, isagoo aaneey ilaalineeyn U,N iyo AMISOM.
    urdugaan markoow indhihiisa ku arkay dhibaatada weyn ee dhacday ma oowsan dhihin waxaan soo dirayaa kaalmooyin,
    ee waxoow isagoo ku kalsoon in aan illaaheey dayaceyn qofkii walaal dhibban garab istaago ayoow waxoow balan qaaday inoow soomaaliyo garab istaagaayo waxoow yiri waxaan muqdisho ka dhigidoonaa magaalada turkiyo ugu qurxoon ee istambuul.
    dad badan ayaa maalintaas shaki geliyay hadalka urdugaan laakiin waa dadaan agoon urdugaan iyo halganka ow usoo maray horumarinta wadanka turkiyo. iyo in wadanka turkiyo shacab iyo dowladba yihiin ul iyo diirkeed markii laga reebo in yar oo mucaarad ah.

    maanta ka hadli maayo turkiyo waxeey noo qabatay oo xitaa caruurteena ayaa garaneysa walaalahaan illaaheey noo soo diray goor caalamka dhami naga kala tageen waxeey noo qabteen illaa hadana ay weli wadaan wax qabadkoodi.

    waxaan illaaheey ka baryayaa in walaaltinimadeenu jirto inta adduunka nooga dhiman anagana illaaheey naga dhigo walaalkii garta wixi la taray ilaashadana horumarkii la gaarsiiyay.

    waxaan leenahay urdugaan ku soo dhawaaw wadankaadi labaad iyo walaalahaa ku jecel.

    illaaheey turkiyo haka xifdiyo xasadka iyo sharta dowlad iyo shacabba aamiin
    anagana hanaga dhigo kuwii dowladooda garab istaago isna walaashado oo wadankooda iyo khayraadkiisa xifdisto aamiin yaa rabbi

    waxaa caalamka oo dhan maqlay qayladii hooyooyinka soomaaliyeed arkayna sawiro qalbi iinsaan iska dhaafe xitaa buuruhu hadeey wax arkaayaan la burburi lahaayeen.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here